Page 276 - Nil Nidli - Zakoni zdravlja i izlečenja

UMIRETE ZA CIGARETOM? 275
samo oko 55% od rizika od raka pluća u odno-
Tabela 17. Pet “marlboro muškaraca” su na one koji su jeli malo beta karotina. 94
loše sreće
Međutim, zaštitni efekti su bili najkorsniji kod
Ime Duvanska Sudbina onih koji nikada nisu pušili, i kod bivših pušača.
kompanija
Alister Mudi (Alistair Moodie), u svom odličnom
Vejn Meklaren Marlboro Mrtav, rak pluća, pregledu uloge ishrane kod pušača, uočio je
51 godina starosti
obilje značajnih istraživanja o ovoj temi. On
Dženet Sakmen Lucky Strike Rak - grkljan/pluća iznosi podatke koji ukazuju da pušenje snižava
uklonjen
nivoe vitamina koji štite od raka u krvi kao što
Dejvid Gerlic Winston Imao šlog u svojim su beta karotin, kao i vitamini C i E. Štaviše,
srednjim 30-im god.
Mudi navodi naučne dokaze koji povezuju niske
Dejvid Miler Marlboro Mrtav, emfizem, nivoe ovih vitamina sa brojem slučajeva raka
1987. godina
povezanih sa pušenjem. 95
Vil Tornburi Camel Mrtav, rak pluća,
56 godina starosti Stav koji nastavlja da se pojavljuje u medi-
cinskoj literaturi je da korišćenje veće količine
voća i povrća ima ulogu u sprečavanju raka, ali
i Dženet Sakmen su postali otvoreni kritičari su koristi najveće ako je osoba prvo prestala sa
štetnih efekata pušenja. pušenjem. Štaviše, uzimanje dodataka vitamina
neće obezbediti iste koristi kao ishrana biljnim
Prestanite sa pušenjem, promenite namirnicama koje su prirodno bogate ovim
ishranu radi najbolje zaštite od raka zaštitnim vitaminima. Primer za to je dalo finsko
Nema sumnje da je rak “multifaktorijalan”; istraživanje koje je razmatralo muškarce pušače
više faktora se sabira kako bi na kraju doveli do – neke koji su uzimali vitamine i druge koji nisu.
raka. Postoje pušači koji nikada ne dobijaju rak. Muškarci pušači koji su uzimali dodatke vitami-
Možda su oni bili relativno zaštićeni svojom na E i beta karotina nisu pokazivali nikakve do-
genetikom ili drugim faktorima načina života. kaze o sprečavanju raka pluća. 96 U stvari, izgle-
Nažalost, u vezi sa genetikom, možemo da da da je uzimanje dodataka beta karotina
dobijemo ideju kom riziku smo izloženi, ali ne i povećavalo rizik od raka pluća.
od čega smo zaštićeni. Na primer, ako su oba Dr Robert Džejkob (Robert Jacob), hemičar
vaša roditelja pušila i umrla sa 40 godina sta- istraživač pri američkom ministarstvu poljopri-
rosti od raka pluća, i ako ste vi takođe pušač, vrede, dao je izjavu koja povezuje medicinsku
izloženi ste veoma visokom riziku od umiranja literaturu o ishrani i pušenju: “Pored ostavlja-
od raka pluća u ranom dobu. Međutim, ako su nja pušenja, najkorisnija promena koju pušač
oba vaša roditelja pušila i umrla od prirodnih može da načini je povećanje unosa voća i
uzroka u svojim 90-im godinama, to nije garan- povrća.” 97 Dr Džejkob je nastavio spominjući da
cija da ćete ako vi pušite izbeći smrt od raka uzimanje dodataka nije jednaka alternativa:
pluća u svojim 40-im godinama. mnoga korisna jedinjenja koja se nalaze u voću
“Recesivni geni” su jedan od naslednih i povrću još uvek nisu dostupna u pilulama.
razloga zbog koga dete može da oboli od Jasno je da ljudi koji jedu obilje biljnih
bolesti koju njegovi roditelji nikada nisu imali. namirnica ostvaruju i druge korisne efekte u
Da, oba roditelja mogu da imaju genetičku sklo- zaštiti od raka pored vitamina. Bilo bi mudro da
nost ka bolesti koju nikada nisu doživeli. Tek se, prosečni Amerikanac, a naročito prosečni ame-
kada oba roditelja prenesu gene sa ovom rički pušač ili bivši pušač, jede više voća i
sklonošću, ta bolest pojavljuje kod dece. povrća. Međutim, iako dobra ishrana pomaže,
Pored faktora genetike koji se ne mogu nije ni blizu poništavanju rizika od pušenja.
kontrolisati, mnogi faktori načina života, koji se Započnite sa odbacivanjem navike. Zatim po-
mogu kontrolisati, takođe utiču na rizik od raka boljšajte svoju ishranu kako biste pomogli svom
– čak i među pušačima. Izbor ishrane igra telu da ispravi oštećenja koja su naneta puše-
značajnu ulogu u riziku od raka. Na primer, pos- njem.
toji preko 25 istraživanja koja pokazuju da ko- Zaključak II odeljka
rišćenje dosta voća i povrća bogatog beta
karotinom, jedinjenjem srodnom vitaminu A, Informacije u ovom odeljku u vezi sa raza-
može da pomogne smanjenju rizika od raka ranjima koje donosi pušenje su čvrste. One su
pluća i kod pušača i kod nepušača. 93 Muškarci dosledne – nema protivrečnosti u podacima.
u zapadnom Njujorku koji su jeli više beta karo- Cigarete prouzrokuju bolest, razaranje i smrt.
tina iz voća i povrća u svojoj ishrani, imali su Najmoćniji način da se spreči rak je biti